Landkaart  

Kaokoland

Namibië > Noord-West Namibië > Kaokoland >

Flash map.
Plaatsen in "Kaokoland": Epupa Falls - Hobatere Private Game Reserve - Marienfluss - Opuwo - Ruacana - Sesfontein - Swartbooisdrift

Alles over

Kaokoland



Het Kaokoland wordt vaak beschreven als de laatste wildernis van Namibië. Geografisch ligt het gebied tussen Damaraland (ongeveer vanaf Sesfontein) tot aan de Kunenerivier die de grens vormt met Angola. Het is een gebied waar het reizen niet makkelijk is. De wegen vanaf de kust tot ver in het binnenland zijn alleen per 4 WD te rijden. De enkele wegen die wel met een gewone auto gereden kunnen worden (zoals de C43 tussen Sesfontein en Opuwo) zijn bijzonder rustig, steil en zonder telefoonbereik. Een kapotte auto tijdens deze rit kan lange wachttijden opleveren. Zorgt u er daarom voor dat u altijd voldoende water, voedsel en brandstof bij u heeft. Controleer ook uw reserveband en rijdt deze C43 bij voorkeur met een hoge auto of een 4 x4. Ook is het handig om in Sesfontein te bellen naar uw guesthouse in Opuwo om te laten weten dat u komt. Indien u niet arriveert, kan er naar u gezocht worden.

Herero, Himba & Tjimba
Het Kaokoland is vooral bijzonder door de stammen die er wonen. Zonder twijfel geven deze stammen Afrikaanse kleur aan Namibië. Vooral de met rode klei ingesmeerde Himbavrouwen zijn bijzonder om te zien. De levenswijze van de Himba en Tjimba is zeer traditioneel en geven deze streek een couleur-locale die we als bezoekende toeristen zo graag zien. Vroeger was reizen in Kaokoland een heel avontuur, maar met de verbetering van de wegen, is selfdrive makkelijker geworden. Het aantal toeristen neemt toe en daarmee de druk op de levensstijl van de Himba en Tjimba. Als bezoeker is het uitermate belangrijk om de gewoontes, normen en tradities te respecteren. Ongevraagd foto's nemen is niet beleefd, evenmin als ongevraagd een kraal binnenlopen of tussen de hoofdhut en het heilige vuur te stappen.
De Herero, Himba & Tjimba leven vreedzaam naast elkaar, ook al verschillen de onderlinge gewoontes. De groepen zijn duidelijk herkenbaar. De Herero-vrouw is te herkennen aan de 18-eeuwse Victoriaanse jurken. De Himba en Tjima leven daarentegen als authentieke Afrikaanse nomadestammen. Hun leven draait om vee en speelt zich af in hun eigen kraal. De kleding en tradities zijn voor een groot deel nog in tact; tijd en vooruitgang lijkt moeiteloos aan deze tradities voorbij te gaan. De Himba zijn te herkennen aan de rode klei op het lichaam en haar. De Tjimba gebruikt geen rode klei, maar gebruiken veel meer kralen als versiering.

Ondanks de instandhouding van traditie ontkomen ook de Himba niet aan kennismaking met de 21e eeuw. Onderwijs, verbeterde transportmogelijkheden naar de stad met de bijbehorende winkels, ziekenhuizen en uitgaansgelegenheden hebben ertoe geleid dat sommigen wegtrekken van het traditionele leven op het platteland. Maar dat neemt niet weg dat het leven van de meeste Himba's zich afspeelt in hun eigen kraal waar gewoontes van toen ook de gewoontes van nu zijn. Telefoon, televisie, computers: voor de meeste Himba's zijn het onbekende begrippen. Hoewel het vaak de jongere mensen zijn die zich aangetrokken voelen tot de moderne wereld, zijn er nog steeds veel Himba-jongeren die het leven buiten hun kraal niet kennen en daadwerkelijk nooit een televisie hebben gezien, ook al wonen ze misschien maar 20 kilometer van de 'bewoonde' wereld Opuwo. Opuwo is misschien geen wereldstad, maar de moderne technologie is er aanwezig met internet, gsm en televisie. Het lijkt bijna onmogelijk dat op 20 kilometer van zo'n dorp de wereld zo anders is. Het is geen kwestie van afwezige communicatie: de families weten veel van elkaar ook als ze ver van elkaar wonen. De 'bushtelefoon' fungeert overwegend goed. Bovendien: veel kralen bevinden zich niet ver van de weg met langsrijdende auto's - een prima communicatiekanaal.
Rode klei
Het leven van de Himba speelt zich af in de eigen kraal en rondom hun vee. De mannen zijn gekleed in een lendedoek met kettingen als halsversiering. Vrouwen smeren zich dagelijks in met rode klei waarmee ze hun huid beschermen, maar ook zeer herkenbaar zijn als Himba. Een taak waar ze dagelijks enkele uren mee zoet zijn. Ook hun haren die strak gevlochten worden, zijn met klei ingesmeerd. Bovenop het hoofd wordt een soort toefje van leer gevlochten.
Rondom de heupen dragen de voruwen een lendedoek van leer en vel. Een soort leren 'rok' wordt vaak om de heupen geknoopt of gebruikt als mantel. Lendedoek en rok worden vastgeknoopt met behulp van een riem waarop door middel van kralen en andere versieringen de status van de vrouw staat weergegeven, zoals het aantal kinderen dat ze heeft gebaard. Aan de achterkant van de rok hebben de vrouwen nogal barokke versiering van vel en leer hangen. Om de enkels dragen ze enkelbanden. Kettingen en armbanden zijn ook geliefd.
Het dagelijkse leven
Vee vormt het belangrijkste element binnen het leven van de Himba. Vee reflecteert de welstand van een gemeenschap, zorgt voor voedsel en vormt onderdeel van een bruidschat (lobola). In de meeste Afrikaculturen wordt de bruidschat met vee betaald. Bij de Himba gaat het om slechts twee koeien en één stier, maar dan wel met hele specifieke eigenschappen. De stier moet bruin zijn, met de juiste afmeting horens en een staart die tot op de grond komt. Als de bruidegom dit niet kan leveren wordt hij ofwel afgewezen, ofwel er wordt een aanvullende prijs vastgesteld.
In de droge wintermaanden trekken de mannen veelal weg met het vee naar de bergen waar meer water voorradig is. Bij het begin van het regenseizoen (meestal vanaf december) keren ze terug naar de kraal. De geiten blijven bij de vrouwen achter. Deze dieren worden gehoed door de kinderen. Eén van de jongens of meisjes wordt aangesteld om met de dieren rond te trekken op zoek naar voedsel. Het gaat meestal om jonge kinderen vanaf 6 jaar oud.
De kinderen die in de kraal blijven, zorgen voor elkaar. Moeder of oma maakt dagelijks een pot met pap klaar (van maïs). Het beste deel van de pap wordt voor de volwassenen bewaard en gegeten. De kinderen kunnen de restjes opeten waarbij ze elkaar voeren. Zodra een dreumes kan lopen, is het grotendeels afhankelijk van de zorg van zijn of haar oudere broers en zussen. De moeder houdt haar baby bij zich zolang het borstvoeding krijgt. Onder de Himba wordt verder veel melk gedronken. Hun lichaamsgeur draagt onmiskenbaar de reuk van melk.
Anders dan veel andere Afrika-stammen hebben de Himba geen eigen of specifiek aangestelde sangoma (kruidendokter). Elk lid wordt geacht de werking van planten te kennen. De meest voorkomende boom in de regio is de mopaneboom: een boom met vlinderachtige blaadjes die groen zijn tijdens en kort na de regens, maar bij het invallen van de droge periode leerachtige vormen aannemen. De blaadjes van deze boom schijnen gekookt zeer effectief te werken tegen maagproblemen en diarree.
Hoewel de Himba's sterk zijn, zijn maagproblemen en diarree veel voorkomend. Het drinkwater komt uit putten die in de (droge) rivier worden geslagen. Vee en mensen drinken uit dezelfde bron. Hoe droger het wordt, hoe dieper de put wordt gemaakt, soms zelf tot zo'n 20- 30 meter diepte.
Chief
Elke kraal heeft een Chief. Zijn hut staat centraal in het dorp en heeft de deur richting de plaats van het heilige vuur staan. Het heilige vuur symboliseert zijn positie en macht. Rondom het vuur worden dan ook de belangrijke gesprekken gevoerd en besluiten genomen. In een grote kring rondom zijn eigen hut staan de hutten van zijn vrouwen en kinderen. De Chief heeft eigenlijk altijd meerdere vrouwen. Bij zijn overlijden gaat het bezit over op zijn broer die vervolgens ook verantwoordelijk wordt voor het welzijn van de vrouwen en kinderen. Volgens zeggen werkt dit zeer goed en bestaat er nauwelijks misbruik van de situatie. In feite moet de nieuwe hoofdman beter voor zijn nieuwe kraal als voor zijn eigen kraal zorgen omdat er snel geroddeld kan worden over zijn gedrag. En ook dan blijkt dat de bushtelefoon zeer snel en effectief werkt. Die schaamte wil geen Chief op zich laden.
De keerzijde van vooruitgang
In onze westerse maatschappij draait het leven om vooruitgang. Verbeteringen van technieken, economische opbrengst en daarmee samenhangende zaken zijn voor ons van groot belang. Bij de Himba hebben deze elementen geen tot weinig waarde. Tegelijkertijd sluipt ook in hun leven de vooruitgang binnen. Zo rijden er bijvoorbeeld mobiele scholen rond in Kaokoveld. Deze zijn meestal gesponsord met ontwikkelingsgeld uit Europa. Een zegen, zo kun je zeggen - zonder onderwijs is er geen toekomst. Een keerzijde is er ook. Op school leren kinderen (te zien) dat er leven is buiten hun eigen gemeenschap en kraal. Kinderen zijn nieuwsgierig, willen uitproberen en zullen zich daardoor veel makkelijker van hun thuisfront kunnen verwijderen. Dat hoeft natuurlijk niet dramatisch te zijn. Sommigen gaan naar Opuwo en leven daar een aangepaste versie van hun Himba-plattelandsleven waarin werk en moderne gemakken zijn geïntegreerd. Maar anderen zoeken het verderop, zelfs tot au pair in Europa. Het behoeft weinig betoog dat de kloof tussen de traditioneel levenden en de modernere Himba's zal groeien. De vraag is in hoeverre de cultuur daardoor behouden kan worden. Sommigen denken zelfs dat de kenmerkende samenleving binnen 20 jaar ten einde zal zijn.
Toerisme
De komst van meer toeristen draagt er zeker ook een (flink) steentje aan bij. Voor het maken van foto's wordt vaak geld gevraagd, of sigaretten - zeker als toeristen op eigen gelegenheid een dorp binnenstappen. Toeren die met locale gidsen worden gehouden betalen meestal uit in voedsel en andere levenswaren. Deze manier van belonen is verreweg te verkiezen boven geld of sigaretten. Bovendien kan de gids u de normen van de Himba vertellen. Het is bijvoorbeeld zeer onbeleefd om een dorp ongevraagd binnen te lopen en het is evenmin toegestaan om tussen de hoofdhut en het heilige vuur te lopen.
De komende jaren zal het toerisme zonder enige twijfel fors gaan toenemen naar Kaokoveld. De weg die westwaarts van het Etosha loopt, wordt sinds 2006 geasfalteerd. Naar verwachting zal in 2008 of in de loop van 2009 de weg tot in Opuwo van asfalt zijn. Hierdoor zal het voor veel toeristen makkelijk en aantrekkelijk zijn om Kaokoveld in te rijden. Ook voor de bussen wordt het nu makkelijk toegankelijk.
Kaokoveld versus Kaokoland
De termen Kaokoveld en Kaokoland worden door elkaar gebruikt. Met de term veld wordt eigenlijk verwezen naar de geografische ligging van het gebied met haar diverse ecosystemen. De benaming is in gebruik geweest tot de jaren '70. In die tijd is het gebied tot thuisland uitgeroepen voor de Herero en Himba waarvoor de term Kaokoland werd gebruikt. De naam Kaoko komt uit de Himbataal en betekent 'land aan de linkerzijde' als tegenstelling tot het land aan de overkant van de Kunene rivier, het 'land aan de rechterzijde'.

Dorsland Trekkers
Behalve een bezoek aan de Himba biedt Kaokoland nog een aantal bezienswaardigheden. Zo staan er op enkele plaatsen monumenten en overblijfselen die herinneren aan de Dorsland Trekkers, een groep Afrikaner Boeren die door Namibia trokken tijdens de 19e eeuw op zoek naar het Beloofde Land. Het begin van hun trek ligt in de Transvaal waar ze in 1874 ontevreden waren over de nieuwe president Thomas Burgers en over het bouwen van spoorlijnen. De zwaargelovigen zagen in elke vooruitgang de hand van de duivel en besloten hieraan te ontsnappen door te trekken naar het beloofde land zoals ze dit in het bijbelboek Jesaja 62:4 konden lezen. Dwars door de Kalahari trokken ze westwaarts, levend in huifkarren. Het zware leven eiste zijn eigen zware tol. Vooral vrouwen, kinderen en ouden van dagen stierven van dorst, honger en aan verwante ziektes. Uiteindelijk rond 1876 is de groep ook in Kaokoland terecht gekomen. Het monument zuidwaarts van Opuwo aan de C 43 ligt het graf van Johanna Alberts, in 1876 op 35-jarige leeftijd gestorven. In Otavi staan de resten van een kerkgebouw, in Swartbooisdrift aan de Kunene rivier is ook een monument. Voordat de groep het beloofde land had gevonden is de Trek uit elkaar gevallen. Onderlinge ruzies verdeelde de Trekkers en de groep werd opgesplitst. Een deel trok naar Grootfontein, kocht er grond en stichtte er de eigen republiek Upingtonia. De splitsing betekende het einde van de droom en de groep Dorsland Trekkers.
Epupa & Ruacana Falls
In het noorden van Kaokoveld ligt de Kunene rivier die Angola scheidt van Namibië. De naam Kunene komt uit de Himbataal en betekent 'land aan de rechterzijde' als tegenstelling van de Himbanaam Kaoko dat 'land aan de linkerzijde' betekent. De Kunene ontspringt in Angola en stroomt richting de Atlantische Oceaan via de watervallen Ruacana en Epupa. De Ruacana watervallen zijn het grootst met wateractiviteiten als raften. De Epupa Falls worden eigenlijk gevormd door een serie kleine watervallen in een weelderig groene omgeving. De Ruacana watervallen zijn makkelijker bereikbaar dan de Epupa Falls.

Reizen door Kaokoveld
Reizen in het noorden van Namibië vereist een goede planning en voorbereiding. De C43 en C35 zijn tegenwoordig goed te berijden, zelfs voor een gewone 2WD auto, al geldt voor de C 43 dat delen beter met een hoge auto dan een lage auto gereden kunnen worden. Alle andere wegen in Kaokoveld zijn niet met een gewone auto berijdbaar; een 4x4 is hier absoluut noodzakelijk. Indien u plannen heeft om via de van Zyl's pas naar Epupa te rijden, is het zeer verstandig om met 2 auto's te rijden. Hier komt niet of nauwelijks verkeer, de weg is zeer slecht en voorzieningen als winkels en brandstof zijn niet te krijgen. Uw mobiele telefoon doet het hier natuurlijk ook niet. We vertellen liever geen spookverhalen, maar er zijn mensen gestorven in dit deel nadat ze met de auto zijn gestrand en uiteindelijk van dorst zijn omgekomen. Kies dus voor een convooi, een goede touroperator of vlieg naar één van de luxe lodges aan de Kunenerivier en word geen Dorslandtrekker.

De enige routes die u normaliter goed kunt berijden, zijn de C35 en C 43. Alle andere wegen kunnen alleen in een convooi van 4WD of met een locale touroperator gedaan worden. Laat u niet verleiden om de Robbie's Pass (D3705) of de Van Zyl's Pas te rijden.

Opuwo - Ruacana: 147 km
Opuwo - Kamanjab: 277 km
Epupa Camp

Plaats: Epupa Falls
Soort: Safari Lodge & Luxe Tenten
Beoordeling: onbekend

Fotogalerij

Namibië!

  • Inzoomen
  • Inzoomen
  • Inzoomen
  • Inzoomen

Nieuwsbrief

Vul hier uw e-mailadres in om uzelf in te schrijven voor de Op Reis Naar nieuwsbrief:

U bevindt zich hier:

Highlights

Kaokoveld is puur Afrika. De herinneringen aan de fotogenieke Himba tegen een achtergrond van mopane bushveld en droog savannelandschap zult u nog lang bij u dragen. Houd de Himba-beleefdheidsregels in acht als u op bezoek gaat bij deze bijzondere stam. Zelf rijden is mogelijk, maar neem de adviezen ter harte. Neem altijd voldoende water en voedsel mee.

Provincies

Namibië!

Interessante links